To «γιατί» και το «πρέπει» | Άννη Παπαθεοδώρου | Άνεμος magazine

Άνεμος Magazine 27/02/2019 0

Λένε πως δεν υπάρχουν κακές λέξεις. Υπάρχουν μόνο κακοί άνθρωποι… Δεν είμαι απόλυτα σίγουρη πως συμφωνώ. Ήδη ξέρω δύο λέξεις, που παρότι δεν ακούγονται κακές, για μένα σίγουρα είναι. Με βεβαιότητα είναι. Το γιατί και το πρέπει. Δύο τόσο δα μικρές λεξούλες. Κι όμως… Φτάνει μονάχα να σκεφτούμε τη χρήση τους.

Γιατί το έκανες αυτό;
Γιατί είπες αυτήν την κουβέντα;
Γιατί δεν έκανες το αντίθετο;
Γιατί δεν διάβασες τα μαθήματά σου;
Γιατί φέρθηκες τόσο ανώριμα;

Πάντα το γιατί έχει μέσα του την μομφή. Την κριτική. Την απόρριψη. Πάντα ή σχεδόν πάντα. Σπάνια λέμε: Γιατί είσαι τόσο καλός; Ή Γιατί είσαι τόσο όμορφη; Αλλά και πάλι, πίσω από αυτά τα θετικά, γιατί κρύβεται πάντα κάτι αρνητικό. Γιατί είσαι τόσο καλός ενώ δεν θα έπρεπε; Ή γιατί είσαι τόσο καλός ενώ το αντίθετο θα με διευκόλυνε;

Πάντα πίσω από το γιατί κρύβεται μια κριτική. Μια αντίθετη άποψη. Μια διαφωνία. Σπάνια αυτό εκφράζει μια πραγματική απορία, που συνήθως εμπεριέχεται σε ερωτήσεις μικρών παιδιών: Γιατί η μέλισσα είναι έντομο; Γιατί τα δέντρα δεν έχουν ψυχή;

Σπάνια αυτό εκφράζει πραγματική έγνοια: Γιατί παιδί μου δεν τρως; Μήπως είσαι άρρωστος;

Ναι. Το γιατί είναι μία κακή λέξη για μένα. Το γιατί ζητάει εξηγήσεις. Που ακόμα κι αν πρέπει να τις δώσεις, θάπρεπε αυτό να το επιλέξεις εσύ κι όχι κάποιος να το απαιτεί.

Πρέπει και θα ‘πρεπε. Να δυο ακόμα κακές λέξεις.
Πρέπει να πάω στη δουλειά!
Πρέπει να διαβάσεις τα μαθήματά σου!
Πρέπει να πάμε επίσκεψη στους φίλους μας!
Πρέπει να φερθείς ώριμα και σοβαρά!
Πρέπει να είσαι ευγενικός!

Το πρέπει είναι αντίθετο στην επιθυμία. Είναι αυτό που οφείλουμε, που υποχρεούμαστε. Και σίγουρα δεν είναι αυτό που επιθυμούμε. Γιατί αν το επιθυμούσαμε δεν θα έπρεπε. Απλά θα το επιθυμούσαμε.

Το πρέπει, είναι γ΄ενικό. Δεν χρησιμοποιείται ποτέ σε α΄πρόσωπο: Δεν λέμε ποτέ πρέπω ή πρέπεις. Και τι σημαίνει αυτό; Ότι κάποιος ή κάτι άνωθεν μας το επιβάλλει. Μια ανώτερη δύναμη, μια ανώτερη βούληση. Το πρέπει είναι το κοινωνικά ορθόν. Σίγουρα δεν είναι το επιθυμητό. Και αυτή η αντίθεση είναι εγγενής. Υπάρχει από μόνη της μέσα στην ίδια αυτή μικρή λεξούλα. Η αναχαίτηση της επιθυμίας, αυτό είναι το πρέπει.

Δύο τόσο δα μικρές λεξούλες. Κι όμως τόσο δυσάρεστες…

• Επικοινωνήστε με τη συγγραφέα:
https://www.facebook.com/anapandorou?ref=br_rs

• Σχετικοί σύνδεσμοι:
http://www.anemosekdotiki.gr/pezografia/eutopia.html
http://www.anemosekdotiki.gr/syggrafeis/pezografia/anni-papatheodorou.html

Leave A Response »

Αποδείξτε ότι είστε άνθρωπος και όχι bot *