Το Σοβαρό Παιχνίδι – Γιάλμαρ Σέντερμπεργκ (1869-1941) | Γράφει η Δήμητρα Παπαναστασοπούλου

Άνεμος Magazine 23/11/2018 0

Σουηδός συγγραφέας, ποιητής και δημοσιογράφος. Τα έργα του ασχολούνται συχνά με την μελαγχολία και τους ερωτόληπτους χαρακτήρες, ενώ γίνονται καθρέφτες της σύγχρονής του Στοκχόλμης, μέσα από τα μάτια ενός περιπατητή. Ο Σέντερμπεργκ θεωρείται πολύ αξιόλογος στην πατρίδα του και, αρκετές φορές, ισότιμος με τον Αύγουστο Στρίντμπεργκ, τον εθνικό συγγραφέα της Σουηδίας.

Γεννημένος στη Στοκχόλμη, ο Σέντερμπεργκ άρχισε να γράφει στην καθημερινή εφημερίδα Svenska Dagbladet στην ηλικία των 20 ετών. Πολυγραφότατος, σε μεγάλη ηλικία στράφηκε ξανά στην δημοσιογραφία και σε θεολογικές σπουδές. Σκληρός μαχητής του Ναζισμού, έγραφε πολύ συχνά άρθρα- καταπέλτες στην επαναστατική εφημερίδα Göteborgs Handels- och Sjöfartstidning.

Παντρεύτηκε την Μέρτα Αμπένιους το 1899 και απέκτησαν τρία παιδιά: την ηθοποιό Ντόρα Σέντερμπεργκ-Κάρλστεν, τον Τομ και τον Μίκαελ. Χώρισαν το 1917 και ο Σέντερμπεργκ παντρεύτηκε στη Δανία την ηθοποιό Εμελί Βος με την οποία είχε ήδη αποκτήσει μια κόρη, επίσης ηθοποιό, την Μπέττυ.

Παράλληλα, ο Σέντερμπεργκ είχε για πολλά χρόνια έναν θυελλώδη δεσμό με την Μαρία φον Πλάτεν, μια σχέση που λέγεται ότι τον επηρέασε βαθιά στο γράψιμό του, ειδικά στο θεατρικό έργο του Gertrud(1906), καθώς και στον χαρακτήρα της Λύντια στο έργο «Το σοβαρό παιγνίδι».

Πέθανε στη Δανία και τάφηκε στο Vestre Kirkegard στην Κοπενχάγη.

Ο Πωλ Ώστερ μετέφρασε το «Δόκτορ Γκλας» το 1963, ενώ ο εκδοτικός οίκος Anchor Books το επανέκδωσε το 2002, με εισαγωγή της Μάργκαρετ Άτγουντ, δίνοντας ξανά ώθηση της δημοτικότητάς του στην Αγγλοσαξονική λογοτεχνία.

Έργα του:
Forvillerser (Delusions) 1895
Historietter (Anecdotes ή Short stories) 1898
Martin Bircks Ungdom (Martin Birck’s Youth) 1901
Framlingarne (The strangers) 1903
Doctor Glas 1905 (το αριστούργημά του) 1905
Gertrud 1906
Det mörknar över vägen(It Is Darkening Over The Road) 1907
Valda sidor(Taken Sides) 1908
Hjärtats oro(Worry of the Heart)1909
Den allvarsamma leken(The Serious Game)1912
Aftonstjärnan(The Evening Star)1912 μονόπρακτο θεατρικό
Den talangfulla draken(The Talented Dragon) 1913
Jahves eld(The Fire of Jahve) 1918
Ödestimmen(The Hour of Destiny)1922 θεατρικό
Jesus Barabbas. Ur löjtnant Jägerstams memoarer (1928)
Resan till Rom(Trip to Rome)1929
Den förvandlade Messias(The Changed/Transformed Messiah)1932

ΤΟ ΣΟΒΑΡΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Γραμμένο το 1912 το μυθιστόρημα μιλά για την ιστορία ενός άνδρα και μιας γυναίκας που ερωτεύονται στη νιότη τους και εξακολουθούν να αγαπιούνται παρά το γεγονός ότι ζουν χωριστά, παντρεμένοι με άλλους.

Γίνονται παράνομο ζευγάρι, με μια σχέση προβληματική, ενοχική. Η Λύντια πηγαίνει και με άλλους, τραυματίζοντας βαθιά την ψυχή του Άρβιντ, κάτι που συνέβη και στην προσωπική ζωή του συγγραφέα, με τον έρωτα της ζωής του Μαρία φον Πλάτεν. Ο Σέντερμπεργκ επομένως, μας ανοίγει την καρδιά του, μας καλεί να τον ακολουθήσουμε σ’ αυτή την παράνομη ερωτική σχέση, μέσα από την οποία καταρρακώθηκε, αλλά συγχρόνως δημιούργησε σκάνδαλο.

Πολλά ακόμη μοιάζουν με την πραγματικότητα του συγγραφέα: η δουλειά του Άρβιντ, η ενασχόλησή του ως δημοσιογράφος, τα γεγονότα που απασχόλησαν την εφημερίδα, άσχετα με το αν συνέβησαν στην Σουηδία ή αλλού. Ο συγγραφέας μας παρουσιάζει την καθημερινότητα της εποχής του στη ίδια τη χώρα του, που βρίσκεται στην περιφέρεια της Ευρώπης, αρκετά απομονωμένη.

Ο Σέντερμπεργκ διηγείται την ιστορία του με έναν απλό, μερικές φορές αδιάφορο τρόπο, στοχεύοντας στον πυρήνα του ανθρώπινου δράματος. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι υπάρχουν αρκετά στοιχεία μελοδράματος, αλλά η πένα του Σέντερμπεργκ κρατά το επίπεδο στο επιθυμητό σημείο- σκεφθείτε ότι βρισκόμαστε στα τέλη του 19ου αιώνα, όσον αφορά την υπόθεση(!) και στην αρχή του 20ού, όσον αφορά το στιλ της γραφής. Μπορούμε, επίσης, να πούμε ότι το βιβλίο, παρά την εποχή στην οποία γράφηκε, είναι δροσερό και διαχρονικό, διαβάζεται εύκολα. Μην περιμένετε να σκανδαλιστείτε, όπως έγινε με τους Σουηδούς των αρχών του 20ού αιώνα, απλά να θυμάστε την ηλικία του.

Το βιβλίο ενέπνευσε τρεις κινηματογραφικές ταινίες: την πρώτη το 1945, τη δεύτερη το 1977 με τίτλο «games of love and loneliness» και την τρίτη το 2016.

ΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Στεκόταν εκεί και σκεφτόταν το μέλλον του. Κατά τη διάρκεια των χριστουγεννιάτικων διακοπών, που το σχολείο ήταν κλειστό, είχε αφιερωθεί ψυχή τε και σώματι στην εργασία στην εφημερίδα κι αυτό ήταν κάτι που τού άρεσε πολύ. Κατάλαβε ότι εκεί μάθαινε περισσότερα απ’ ό,τι στην πρακτική του στο σχολείο. Στη Σύνταξη της εφημερίδας αισθανόταν ότι βρίσκεται σ’ ένα πολύ πιο κεντρικό σημείο της ζωής, του κόσμου, απ’ ό,τι στο σχολείο. Και τώρα το σχολείο θα ξανάρχιζε σε δυο μέρες… ένιωθε την ανάγκη να γράψει στο διευθυντή και να του πει ότι, για κάποιους λόγους τέλος πάντων, ήταν αναγκασμένος να διακόψει την πρακτική του. Το έκανε χωρίς ιδιαίτερο ενθουσιασμό, μιας και ο διευθυντής τού είχε φερθεί φιλικά και είχε θαυμάσει τις παιδαγωγικές του γνώσεις. «Γεννημένος για δάσκαλος» είχε πει –και ο Άρβιντ Χουερνμπλούμ τρόμαξε λίγο…Βέβαια, ήταν και κάτι άλλο: μια μέρα αντάλλαξε μερικές κουβέντες με τον Δρα Ντόνκερ και κατάλαβε ότι, όταν ο αρχισυντάκτης τού έδωσε προαγωγή και τον έκανε συνεργάτη με σταθερό μισθό, είχε ξεχάσει εντελώς ότι ο Χουερνμπλούμ έκανε παράλληλα την πρακτική του στο Νόρρα Λατίν. «Αχ» είπε όταν τού το υπενθύμισε ο Χουερνμλούμ, «στείλτε στο διάολο το δασκαλίκι, κύριε Χουερνμπλούμ – εκτός βέβαια αν θέλετε για όλη σας τη ζωή να κοπιάζετε σαν το σκυλί για ένα ξεροκόμματο…»

Leave A Response »

Αποδείξτε ότι είστε άνθρωπος και όχι bot *