Ευτοπία – Τα χρόνια του μανιφέστου, της Άννης Παπαθεοδώρου | Η άποψη της Τζίνας Ψάρρη για το πρώτο βιβλίο της τριλογίας

Άνεμος Magazine 15/05/2018 0

%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%b9%ce%b1-0

Στο οπισθόφυλλο αναφέρεται πως πρόκειται για μια ιστορία ταξικών και επαγγελματικών ζωνών ασφυκτικά κλειστών, μια ιστορία παγκοσμιοποιημένης οικονομίας, απομονωτισμού και εξαθλίωσης. Ήμουν προετοιμασμένη να διαβάσω μια περιγραφή της εποχής μας κι αναρωτιόμουν πόσο ενδιαφέρον μπορεί να αποδειχτεί αυτό. Οι πρώτες σελίδες με άρπαξαν ανηλεώς: δεν είναι όσα περιγράφει το οπισθόφυλλο, σκέφτομαι, είναι πολύ περισσότερα. Βρέθηκα χωμένη στα δικά μου «μονοπάτια», τα ψυχογραφικά, σε μια ηθοπλασία χαρακτήρων ιδιαίτερα ελκυστική που περιγράφει με γλώσσα σύγχρονα ρέουσα και όμορφες εικόνες, τις ψυχολογικές μεταπτώσεις, ανατροπές και αντιδράσεις των ηρώων. Γάμοι, κηδείες, μητρότητα και σχέσεις γονέων – παιδιών, με έδεσαν με την «Ευτοπία – Τα χρόνια του μανιφέστου», με ανάγκασαν να την αναζητήσω ως το τέλος, επιχειρώντας να απαντήσω κι εγώ στα δεκάδες ερωτήματα που τίθενται εξ αρχής καταιγιστικά.

%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%b9%ce%b1-1«Γιατί εγώ και όχι η αδελφή μου; Είναι θέμα τύχης ή επιλογών; Πώς δύο άνθρωποι που ξεκινούν από την ίδια αφετηρία και με τα ίδια εφόδια, καταλήγουν σε εντελώς διαφορετικό τέρμα;»

Η Χαρά και ο Σάββας, η Γιολάντα και ο Στέλιος. Δυο αδελφές, οι σύζυγοί τους και τα συνηθισμένα προβλήματα καθημερινότητας. Προβλήματα που διογκώνονται στις γενιές που έπονται αλλά που υπήρχαν και στις γενιές που προηγήθηκαν. Οι πληροφορίες δίνονται αργά, οφείλεις να διαβάσεις με προσοχή αν θέλεις να ανακαλύψεις τη συνέχεια, τη σύνδεση των προσώπων μεταξύ τους, την αλληλεπίδραση. Πολιτικές απόψεις ένθεν και ένθεν, αναρωτήσεις περί ορθότητας τους ή μη, δένονται όμορφα με τις ανθρώπινες ιστορίες των ηρώων. Προκλητικές δηλώσεις «μια μάχη χωρίς ελπίδα, η βοήθεια στους ανήμπορους. Είναι ανήμποροι γιατί δεν αξίζουν», κι αμέσως ο αντίποδας «υποστήριζε πως όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής και μόρφωσης. Οι διαφορές μπορεί να υπάρχουν αλλά δεν χρειάζεται να είναι τεράστιες», για να κρατιέται η ευαίσθητη ισορροπία.

Μια κοινωνία, η κοινωνία μας, σε διαρκή πόλεμο. Πλούσιοι – φτωχοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι, νέα και παλαιότερη γενιά. Κι ύστερα, ξεσπάει η κρίση σε όλα: στην οικονομία, την πολιτική, στις αξίες, κανείς δεν μένει ανέγγιχτος. Σαν αρρώστια μεταδοτική και θανατηφόρα, κυριεύει τον κόσμο. Άνθρωποι κατατρεγμένοι σε όλα τα μήκη και πλάτη, κυνηγημένοι, που δεν έχουν πια τίποτα άλλο να χάσουν εκτός από την ίδια τους την ζωή.

Η οργιώδης φαντασία της Άννης Παπαθεοδώρου δημιουργεί ένα μεταφυσικό περιβάλλον ευτοπίας, τόσο πραγματικό όσο και η καθημερινότητα του καθένα μας. Δεν είναι οξύμωρη αυτή μου η αναφορά, όποιος διαβάσει το βιβλίο θα καταλάβει ακριβώς τι εννοώ. Πάντα έλεγα πως τα βιβλία που περιγράφουν με τρόπο μη αληθοφανή ιστορίες και γεγονότα, δεν με ελκύουν. Η συγγραφέας της «Ευτοπίας» με «υποχρέωσε» να ρίξω πολύ νερό στο κρασί μου, με «ανάγκασε» να παραδεχτώ πως μεταφορικά ιδωμένοι οι μυθοπλασμένοι νόμοι της (ιδίως ο περί αποχώρησης νόμος), έχουν μεγάλο ενδιαφέρον. Σηκώνουν δε, πολλή σκέψη, ακόμη περισσότερη αναρώτηση. Αυτό το «κι αν;» που σε κυνηγάει σελίδα τη σελίδα, είναι από τις ισχυρότερες γητειές του βιβλίου. Διαφώνησα με πολλές από τις αξίες και αποφάσεις των ηρώων. Θύμωσα, απόρησα, απέρριψα. Αυτό ωστόσο δεν είναι το ζητούμενο; Η γέννηση συναισθημάτων και σκέψεων δεν είναι ο ορισμός της λογοτεχνίας; Κατά τη γνώμη μου ναι! Ακόμα κι αν αυτά τα συναισθήματα προέρχονται από ομάδες Καιαδιστών (τι ευφάνταστο!) ή από παράνομες οργανώσεις που διαφυλάσσουν το δικαίωμα στη ζωή. Εντυπωσιακό; Υπερβολικό; Ή μήπως προς τα εκεί οδεύουμε;

«Ως όπλο χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε μέσο χρησιμοποιείται με σκοπό την πρόκληση βλάβης σε ανθρώπους ή κατασκευές. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επίθεση, άμυνα ή εκφοβισμό», λέει η συγγραφέας. Σιωπή και σκέψη προκαλεί αυτό το βιβλίο, για τα όπλα που ο καθένας μας διαθέτει για να στοχεύσει πού; Εξουσία; Κέρδος; Εκμετάλλευση; Προδοσία; Όταν η πραγματικότητα σε κυνηγάει ανελέητα, ή θα παραδοθείς άνευ όρων ή θα αντισταθείς με όποιον τρόπο μπορείς. Πολλά «ευ» ήρθαν στο νου μου διαβάζοντας: ευκοσμία – ευαισθησία – ευθυβολία – ευθυκρισία και φυσικά, εύγε!

«Και τι σημαίνει ουτοπία; Ένα φανταστικό μέρος που δεν υπάρχει πουθενά. Τόσο τέλεια ώστε δεν μπορεί να υλοποιηθεί. Τώρα ζούμε σε δυστοπία, σε μια κοινωνία απόλυτης δυστυχίας και σκότους. Αν υπάρχει δυστοπία, τότε γιατί να μην υπάρχει και ευτοπία; Αν υπάρχει σκοτάδι, υπάρχει και φως. Αν υπάρχει το απόλυτο κακό, υπάρχει και το απόλυτο καλό». Η πολυπόθητη ελπίδα διαφαίνεται στο τέλος της ανάγνωσης. Έτσι κι αλλιώς, δεν λένε ότι πάντα «αποχωρεί» τελευταία;

  Μάθετε περισσότερα για το πρώτο βιβλίο της τριλογίας, διαβάστε τις 20 πρώτες του σελίδες, εδώ:
  http://www.anemosekdotiki.gr/pezografia/eutopia.html

Leave A Response »

Αποδείξτε ότι είστε άνθρωπος και όχι bot *