Τελέσιλλα – Μια ποιήτρια | Νατάσα Κυρκίνη-Κούτουλα | Άνεμος magazine

Άνεμος Magazine 22/05/2018 0

%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%84%cf%85%cf%80%ce%bf-2
Δεν είναι, μάλλον, ευρύτερα γνωστή, παρόλο που υπήρξε σημαντική φυσιογνωμία για την τοπική ιστορία του Άργους και επίσης σπουδαία ποιήτρια της αρχαιότητας. Η Τελέσιλλα ήταν από τα παιδικά της χρόνια ασθενική φύση και οι δικοί της ανησυχούσαν πολύ για την τύχη της στη ζωή. Η νεαρή κοπέλα ζήτησε τη συμβουλή του μαντείου των Δελφών κι εκείνο, διαβλέποντας κάποια ιδιαίτερη «φλέβα χρυσού» στην προσωπικότητά της, την προέτρεψε να «θεραπεύει τις Μούσες», με άλλα λόγια να αφοσιωθεί στην ποίηση. Έτσι η Τελέσιλλα έγινε ποιήτρια. Πολύ αξιόλογη, όπως μαρτυρούν αρχαίες πηγές. Ακόμη και δική της παραλλαγή στο ποιητικό μέτρο της λυρικής ποίησης εισήγαγε, πρωτοτυπώντας ως προς τη θέση της τομής, της προσωρινής διακοπής για μια μικρή «ανάσα» του στίχου. Αυτά φαντάζουν ίσως πολύ εξειδικευμένα. Μήπως, τελικά, η Τελέσιλλα ενδιαφέρει μόνο τους ειδικούς μελετητές της αρχαίας ελληνικής ποίησης;

Να όμως που δεν είναι καθόλου έτσι τα πράγματα: Γιατί η ασθενική νεαρή ποιήτρια, αντλώντας ψυχική δύναμη από το ποιητικό της πάθος, αναδείχθηκε σε τοπική ηρωίδα και έσωσε την πατρίδα της από την επίθεση της πανίσχυρης τότε Σπάρτης. Όταν ο βασιλιάς της Σπάρτης Κλεομένης Α (ετεροθαλής αδελφός του Λεωνίδα, που λίγα χρόνια αργότερα επρόκειτο να αναδειχθεί σε αιώνιο σύμβολο του πατριωτισμού στις Θερμοπύλες) επιτέθηκε στην Αργολίδα το 494 π.Χ. και κατόρθωσε να παγιδεύσει σε δάσος της περιοχής και να εξοντώσει βάναυσα τον στρατό των Αργείων, το μέλλον του πολιορκημένου άμαχου πληθυσμού της πόλης διαγραφόταν ζοφερό. Και τότε, η μικροκαμωμένη και αδύναμη Τελέσιλλα, η ποιήτρια, όρθωσε το ηθικό ανάστημά της, εμψύχωσε με τον φλογερό της λόγο τις γυναίκες, τους ηλικιωμένους συμπολίτες της ακόμη και τους δούλους και τους παρέταξε στα τείχη μοιράζοντάς τους τα όπλα που είχαν απομείνει σε διάφορα ιερά και κατοικίες, για να αμυνθούν μαζί της. Ο βασιλιάς Κλεομένης συνειδητοποίησε πως η συνέχιση της πολιορκίας θα εξελισσόταν σε μεγάλο εξευτελισμό του, είτε νικούσε είτε όχι. Σεβόμενος την αξιοπρέπειά του και ιδίως το κύρος της πατρίδας του εγκατέλειψε άπρακτος την πολιορκία και προτίμησε να κατηγορηθεί από τους συμπατριώτες του για την αποτυχία της πολιορκίας, παρά να αποκτήσει το στίγμα εκείνου που τα έβαλε με γυναίκες και αμάχους.

Οι Αργείοι έστησαν αργότερα στην Τελέσιλλα τιμητική στήλη που την είδε μπροστά στο ναό της Αφροδίτης και την περιέγραψε ο περιηγητής Παυσανίας τον δεύτερο αιώνα μετά Χριστόν. Στην επιφάνεια της στήλης, διηγείται ο Παυσανίας, απεικονιζόταν ανάγλυφη η ολόσωμη μορφή της ποιήτριας την ώρα που κρατά στο χέρι και παρατηρεί σοβαρή ένα κράνος το οποίο ετοιμάζεται να φορέσει, ενώ έχει αφήσει προσωρινά τα βιβλία της κάτω, δίπλα στα πόδια της. Το μνημείο αυτό δεν έχει σωθεί ή ανακαλυφθεί ως σήμερα. Έχουν όμως σωθεί μερικοί στίχοι της Τελέσιλλας και ένας ύμνος της προς τη Μητέρα των Θεών, χαραγμένος σε λίθο του 3ου ή 4ου αιώνα π.Χ. που βρέθηκε στο ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο. Η γενέτειρά της τιμά και σήμερα την ποιήτρια έχοντας δώσει το όνομά της σε πλατεία του Άργους, ενώ και η πολιτιστική ζωή της πόλης την μνημονεύει με ποικίλους τρόπους.

Αλλά το μήνυμα της Τελέσιλλας, που ο αρχαίος επιγραμματοποιός Αντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς την είχε συμπεριλάβει στις εννέα μεγάλες ποιήτριες της Αρχαιότητας, ξεπερνά τα όρια του Άργους και της Ελλάδας. Είναι πανανθρώπινο: δείχνει πώς ένας άνθρωπος περιορισμένων κοινωνικών (ως γυναίκα της εποχής εκείνης) και σωματικών δυνατοτήτων (σοβαρά προβλήματα υγείας και ασθενική κράση), όχι μόνο δεν περιθωριοποίησε μοιρολατρικά τον εαυτό του αλλά μέσα από την ολόψυχη αφοσίωσή του στην τέχνη και στην πνευματική του δημιουργία ξεπέρασε τους αντικειμενικούς περιορισμούς που αντιμετώπιζε και σφυρηλάτησε μια τόσο ισχυρή προσωπικότητα, ώστε να εμπνεύσει κουράγιο και αισιοδοξία στους γύρω του, οδηγώντας τους στη σωτηρία.

%cf%80%cf%80%ce%bb%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%bd%ce%bf%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%bb%ce%bfΑν κάποιος θέλει να μάθει περισσότερα για τη σπουδαία αυτή ποιήτρια, μπορεί να διαβάσει ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Αλέξη Τότσικα, με τίτλο «Τελέσιλλα, η Αργεία λυρική Μούσα» Περιοδικό Ελλέβορος « Πρώτο Αφιέρωμα στο Άργος», τεύχος 11, Άργος, 1994. (βλ. και www.argolikivivliothiki.gr)

• Eπικοινωνήστε με την συγγραφέα:
https://www.facebook.com/profile.php?id=100007894847460&ref=br_rs

• Σχετικοί σύνδεσμοι:
http://www.anemosekdotiki.gr/pezografia/kilika.html
http://www.anemosekdotiki.gr/syggrafeis/pezografia/natasa-kirkini.html

Leave A Response »

Αποδείξτε ότι είστε άνθρωπος και όχι bot *