Και κάπου στο βάθος της νύχτας, αστράφτει η Φλέρυ Νταντωνάκη || Γιάννης Φιλιππίδης

Άνεμος Magazine 21/10/2017 0

%cf%86%ce%bb%ce%b5%cf%81%cf%85-00

«…και κάπου στο βάθος της νύχτας
αστράφτεις εσύ
σε εικόνες γεμάτες περάσματα…»

Tην πρωτάκουσα στα πρώτα χρόνια που φοιτούσα στη δραματική σχολή. Σκόρπια, ακροάσεις αποσπασματικές, από δίσκους φίλων, σπάνια κάποιες φορές μέσα από ραδιοφωνικές συχνότητες. Δεν αναζήτησα τους δίσκους της, τα περνούσα δύσκολα στη μεγάλη πόλη, αυτοσυντηρούμενος.
Αλλά τίποτα δε γίνεται τυχαίο κι αν δε γίνει στην ώρα του, έρχεται και σε βρίσκει ανύποπτα, την πιο κατάλληλη στιγμή…
Και μια μέρα ξεκινήσαμε ένα ολοήμερο μακρύ ταξίδι, καλοκαίρι γλυκό, ανάμεσα στα θεϊκά βουνά της Πελοποννήσου με βραδινή μας επιστροφή στο καταφύγιό μου στην Κορινθία, το σπίτι στο λόφο.

Είμαστε ωστόσο ακόμα στο πρωί εκείνης της μέρας και γω, καθισμένος στην προνομιακή –εξίσου και πληκτική ως ένα βαθμό– θέση του συνοδηγού   Κάνω μια κάτω από τα πόδια μου, να διαλέξω μουσική, ανάμεσα σε κάποια δισκάκια, που ‘χε φροντίσει να ταξιδεύει μαζί τους, ο οδηγός και πέφτω πάλι σε μια συλλογή από σπάνιες ηχογραφήσεις, που ‘χε κυκλοφορήσει μαζί με γνωστό μουσικό περιοδικό εκείνης της εποχής.

Καταλήξαμε να κάνουμε αυτό το υπέροχο μικρό ταξίδι με θέα μαγευτική, γεμάτη κινηματογραφικές εικόνες σε τρεις διαστάσεις και σάουντρακ στα χιλιόμετρά μας, τη δική της μοναδική φωνή.

%cf%86%ce%bb%ce%b5%cf%81%cf%85-11Και γύρισα στην Αθήνα με λάφυρό μου, ένα και μόνο cd, να τ’ ακούω, να ψάχνω στα δισκάδικα, να αντιγράφω όσα δεν κυκλοφορούσαν πια

Έτσι η Φλέρυ απέκτησε τη δίκαια θέση της μέσα μου, έγινε κομμάτι από τη μουσική καθημερινότητα εκείνου του καιρού, κοινώς κι όπως λέμε σε απλά ελληνικά, είχα φάει κόλλημα…

Κι από τότε, λάτρευα κάθε νέα ανατύπωση / επανέκδοση / συλλογή με την ανεπανάληπτη φωνή της. Και μου ‘μεινε η παράξενη πετριά, να την ακούω πάντα στα διήμερά μου εκτός πρωτευούσης, σκοτάδια οι λόφοι γύρω από το απομονωμένο σπίτι-καταφύγιό μου, ένα πρόχειρο αλκοόλ στο χέρι –ό,τι βρισκόταν– και τη φωνή της δυνατά στο μίνι στερεοφωνικό, ν’ αντηχεί στην ησυχία, που παρέχει η ερημιά τής εξοχής, χωρίς περιττές κουβέντες παρέας, μόνο οι μουσικές κι η φωνή της, να χαρίζουν το δικό τους φως σε μια ακολουθία από ολόμαυρες νύχτες, που μου ‘διναν συχνά την πεποίθηση, ότι δεν την ακούμε μόνο εμείς κι όλοι οι γύρω λόφοι απέναντί μας, αλλά και τα ίδια τα αστέρια, που κοσμούσαν και κοσμούν τον καθαρό από αιθαλομίχλες ουρανό.

%cf%86%ce%bb%ce%b5%cf%81%cf%85-01

*Ακούστε πρώτα μια δυο φορές αυτό το τραγούδι που έψαχνα χρόνια πολλά κι έπεσε στα χέρια μου κάποτε μαγικά. Επρόκειτο για μια συμμετοχή της στο δίσκο των Τερμιτών «Τσιμεντένια Τρένα» (μια πεντακάθαρη αυτοβιογραφική μέγιστη στιγμή της για μένα, έτσι την είδα εγώ τουλάχιστον), που τώρα πια ακούς εύκολα μέσα από το περιβάλλον της you tube, αν δεν την έχεις ήδη «κατεβάσει» σε αρχείο ήχου, μεσολάβησε-μεσουράνησε ίσως θα ‘πρεπε βλέπεις να πω, εκείνη η χρόνια μανία, να αποθηκεύουμε κλεψίτυπα ελληνικούς δίσκους από συγκεκριμένα σάιτ που λειτουργούσαν σε παράνομο καθεστώς, αλλά έκαναν κάποιους από μας τόσο μάνιακς του σπορ, που γνωρίζω άτομα, των οποίων, η ψηφιακή πια δισκοθήκη, θέλει δυο φυσικές ζωές τους ακόμη, για να προλάβουν να την ακούσουν, έστω και για μια φορά.

Χρόνια πέρασαν από την πρώτη χρυσή των μπλογκς και το αφιέρωμα που της είχα κάνει τότε, παραθέτοντας στον ενθουσιασμό μου για την αναζήτηση, στοιχεία για τη ζωή της σε μια εποχή, όπου η χαρά της εύρεσης, μας έκανε να λησμονούμε και ν’ αναφέρουμε πιστά τις πήγες μας.

Ένα είναι δεδομένο. Ότι η Φλέρυ, ούτε έζησε, ούτε έφυγε απ’ αυτό τον κόσμο ευτυχής. Φίλες και φίλοι που ‘χαν δει την παλιά μου δημοσίευση, μου φόρτωσαν στιγμές που πρόδιδαν ότι αυτό το ες αεί φωτεινό άστρο, βίωσε την ταπείνωση να μην αναγνωρίζεται. Να ζητάει να μπει να δει μια παράσταση, φτωχικά ντυμένη κι όχι μόνο να την αφήνουν, αλλά και να την προσβάλλουν.

%cf%86%ce%bb%ce%b5%cf%81%cf%85-02

Παραθέτω παρακάτω, γραφές τρίτων κι ένα σύντομο βιογραφικό της. Για να γνωρίζετε, ποια υπήρξε.
Ό,τι είχε να πει, το έλεγε τραγουδώντας. Η ζωή της, σπασμένο γυαλί στη χούφτα της πόλης, η φωνή της, κατακόκκινο τριαντάφυλλο, που έψαχνε να βρει νερό κάτω από την άσφαλτο, μόνο, μέσα στη φοβερή ερημιά του πλήθους.

difono-flery Η Ελευθερία Παπαδαντωνάκη γεννήθηκε στην Κρήτη. Στα τέλη της δεκαετίας του ’50, βρέθηκε στις ΗΠΑ για να σπουδάσει Φιλοσοφία και Θέατρο στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας. Από εκεί πήγε με υποτροφία στο πανεπιστήμιο του Μπραντάις από όπου αποφοίτησε το 1961. Στη Νέα Υόρκη πραγματοποίησε τα πρώτα της βήματα στη σκηνή του Μπροντγουέι και οι κριτικοί αναγνώρισαν, κάτι το διαφορετικό σε αυτήν την υπέροχη φωνή, τη γεμάτη ευαισθησία στην ερμηνεία και τα μεγάλα εκφραστικά της μάτια.

Το 1965 υπέγραψε συμβόλαιο με τη δισκογραφική εταιρεία τής Τζόαν Μπαέζ, «Vanguard» από την οποία κυκλοφόρησε, ο δίσκος «Φλέρυ» με λαϊκά τραγούδια των Παπαϊωάννου, Γαβαλά, Ατταλίδη, και Καζαντζίδη με σολίστ, τον ελληνικής καταγωγής κλαρινετίστα Γκας Βάλι. Το 1971, σε μια παράσταση-αφιέρωμα στον Ζακ Μπρελ στο θέατρο «Οφ Μπροντγουέι», την άκουσε ο Μάνος Χατζιδάκις: Έγινε η μούσα του, τραγουδώντας με ανεπανάληπτο τρόπο «Τον Κύκλο του CNS», τον «Μεγάλο Ερωτικό», τις «Γειτονιές του Φεγγαριού», τον «Καπετάν Μιχάλη» και τα «Λειτουργικά».

%cf%86%ce%bb%ce%b5%cf%81%cf%85-03

Η Φλέρυ Νταντωνάκη συμμετείχε επίσης στους δίσκους «Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι» του Μάνου Χατζηδάκι και τη «Νυχτερινή δοκιμασία» του Ηλία Λιούγκου, ενώ το 1986 τραγούδησε στο δίσκο «Τσιμεντένια Τρένα» με τους Τερμίτες. Το 1994 ερμήνευσε με έναν εντελώς ιδιαίτερο και τραγικό τρόπο το τραγούδι «Μάνα μου και Παναγιά» των Τάσου Λειβαδίτη και Μίκη Θεοδωράκη, ερμηνεία που έχει καταγραφεί στον δίσκο «Άπονες Εξουσίες».

Στις 2 Φεβρουαρίου του 1980, η Φλέρυ Νταντωνάκη τραγούδησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα αγγλόφωνα τραγούδια, τα οποία μεταδόθηκαν ραδιοφωνικά από το Γ` Πρόγραμμα στις 10 Φεβρουαρίου. Οι μοναδικές ερμηνείες αποτυπώθηκαν στον δίσκο «Φλέρυ Νταντωνάκη: Η αιώνια εφηβεία της φωνής».

%cf%86%ce%bb%ce%b5%cf%81%cf%85-05

Κουρασμένη από τα φώτα της σκηνής, επέλεξε έναν άλλο δρόμο. Μόνη «μέσα στη φοβερή ερημιά του πλήθους» αποσύρθηκε στο δικό της κόσμο. Εξαίρεση, η μαγική βραδιά του 1985, που ανέβηκε στη σκηνή της Ρωμαϊκής Αγοράς, καθώς πείστηκε από την Δήμητρα Γαλάνη, να τραγουδήσουν μαζί.

Αναπαύθηκε δίπλα στον Μάνο Χατζηδάκι στην αττική γη στις 18 Ιουλίου 1998.

Τα όνειρά της δεν ήταν από αυτά, που εκτίθενται για να εισπράξουν χειροκροτήματα. Επέλεξε να τα νανουρίζει με την υπέροχη φωνή της, μόνη, ψιθυρίζοντάς τους τραγούδια και παραμύθια.

Όσοι εξακολουθούν να μαγεύονται από τη βόλτα του φεγγαριού πάνω από τις γειτονιές μας και όσοι μαγεύονται, ακόμα από μια βόλτα όταν η πόλη, αποκαμωμένη κοιμάται, ίσως ακούσουν, αν είναι τυχεροί, την Φλέρυ Νταντωνάκη μέσα στη νύχτα να συνομιλεί με τα αερικά.

Το 2003 ο Κ. Βήτα παρουσίασε στη δισκογραφία από τη δική του ματιά, ένα σύνολο τραγουδιών και μελωδιών του Μάνου Χατζηδάκι, χρησιμοποιώντας ήχους από συνθετητές, μαγνητοταινίες, tape loops και κιθάρες μαζί με παλιές ηχογραφήσεις της Φλέρυς Νταντωνάκη.

Leave A Response »


6 × = 54