«Διόδια», Σταύρος Σιόλας • συνέντευξη στον συγγραφέα Γιάννη Φιλιππίδη

Άνεμος Magazine 10/12/2013 0

siolas

«Ένα τραγούδι κρύβει, όλα όσα αισθάνεται ο ακροατής του».

Ήτανε την προηγούμενη βδομάδα όταν, μετά από μια κουραστική αλλά ενδιαφέρουσα μέρα που τέλειωνε μ’ εμένα να παρανυχτώνω κεντώντας στιγμές από το τρέχον-επόμενο μυθιστόρημα, άγγιξα το πικ της κούρασης μου και πήγα να κλείσω οθόνες και λέξεις, προσπαθώντας να περισώσω το θυμικό μου. Κι έκανα το μαγικό «σφάλμα», να τριγυρίσω την αρχική μου σελίδα. Έτσι πρωτάκουσα το ομώνυμο κομμάτι από τον τρίτο προσωπικό δίσκο του Σταύρου Σιόλα με τίτλο «Διόδια». Θες το ντουέτο Σταύρου-Φωτεινής Βελεσιώτου, θες η μουσική που ο ίδιος έντυσε τους μαγικούς στίχους του Πόλυ Κυριάκου, κόλλησα. Κυριολεκτώ και το χάρηκα, μιας κι «έτρεξα» ως το προφίλ του τραγουδιστή στη youtube, όπου αφέθηκα ν’ ακούσω ολόκληρο το δίσκο για περισσότερη από μιάμιση ώρα, πριν υποσχεθώ να τον αποκτήσω άμεσα σαν cd, να με ακολουθεί σα κυριολεκτικό εισιτήριο σε ταξίδια πολλαπλών επιλογών: στα κυριολεκτικά μου στην Ελλάδα, αλλά και σ’ αυτά του νου. Του νου, που στην εποχή μας συγκεντρώνεται όλο και δυσκολότερα· εκτός αν ακούσει και μείνει σε κάτι τόσο μαγικό, όσο αυτός ο δίσκος, που θυμίζει μεγάλες μέρες της πάλαι ποτέ ελληνικής δισκογραφίας, που σε κάνει να εμπλέκεσαι γλυκά, τραγούδι το τραγούδι κι ύστερα ν’ ακούς και να ξανακούς ασταμάτητα τους ίδιους στίχους, να παίρνεις αστρόσκονη από τα λόγια, τέμπο εικόνων αυθεντικής ελληνικής λιακάδας από τη μουσική του Σταύρου, ευτυχής που υπάρχουν ακόμα άνθρωποι στις μέρες μας, που «κεντάνε» έναν ψηφιακό δίσκο με μεράκι απόλυτο.

• Πόσο μεγάλο είναι για ένα νεαρό παιδί το βάρος, μιας μεγαλειώδους εμφάνισης, που συγκέντρωσε πάνω σου όλα τα βλέμματα και το φως εκείνης της χρονιάς, αλλά και των επόμενων που, «Της Άρνης το νερό» συνέχισε να σιγοτραγουδιέται από χείλη ακροατών του δίσκου; Ένιωσες κάποιες στιγμές φόβο ή ανησυχία για το αν μπορεί ένα τέτοιο προσωπικό θαύμα να επαναληφθεί;
-Θα ξεκινήσω την απάντηση μου, διευκρινίζοντας ότι δεν ένιωθα νεαρό παιδί ως προς την ως τότε καλλιτεχνική μου δραστηριότητα, γιατί και προσωπικό δίσκο είχα ήδη («Μια Ήσυχη Μέρα» virgin 2002) και στο θέατρο ήμουν ενεργός και ως ηθοποιός και ως συνθέτης και σε μεγάλους χώρους όπως το Ηρώδειο, είχα εμφανιστεί. Το πρώτο ψήσιμο δηλαδή είχε προηγηθεί κι ας μην υπήρξε ποτέ σε τέτοιο βαθμό. Γι’ αυτό πιστεύω ότι το διαχειρίστηκα με σχετική ψυχραιμία, άλλα και με την μελαγχολία της παροδικότητας ενός ξαφνικού εντυπωσιασμού. Με διάθεση νεανικής χαράς, αντιμετώπισα το ίδιο το ταξίδι, κυριολεκτικά το ταξίδι, την εκδρομή στην Θεσσαλονίκη με συνεπιβάτες τους συναγωνιστές μου καλλιτέχνες του φεστιβάλ. Ήταν για μένα πραγματικά μια γιορτή τραγουδιού.
Το Θαύμα πάντα το προσκαλούμε και πάντα το περιμένουμε, επειδή όμως αυτό είναι «απρόσκλητος επισκέπτης», είναι πιο πραγματιστικό να πει κανείς ότι καλλιεργεί τις συνθήκες, για μια προσωπική υπέρβαση μέσα από μια στοχευμένη και σταθερή πορεία.

• Λίγο μετά, έχω την αίσθηση ότι σε χάσαμε για κάποιο διάστημα. Ακολούθησε το «Στα μισά της νύχτας» απ’ όπου με τη σύμπραξη της Ελευθερίας Αρβανίτικη και του Πόλυ του Κυριάκου, καίτε κυριολεκτικά καρδιές. Αλλά με τον Πόλυ –που ζει μόνιμα στην Αμερική, αλλά κρατάει άφθονη Ελλάδα, που απλώνεται στους στίχους του- η γνωριμία σας μετράει ήδη κάποια χρόνια, έτσι;
-Μετά το φεστιβάλ είχα προτάσεις για δισκογραφία που δεν με ενδιέφεραν, μια απ’ αυτές, ήταν να κυκλοφορήσω το υλικό του πρώτου μου δίσκου με την προσθήκη του νικητήριου τραγουδιού «της Άρνης το νερό», κάτι που όμως μου φάνηκε καιροσκοπικό και δεν ικανοποιούσε την ανάγκη μου για καινούριο υλικό, έτσι το τραγούδι αυτό ποτέ δεν συμπεριλήφθηκε σε προσωπικό μου δίσκο, ενώ μπήκα σε μια διαδικασία ψαξίματος και δημιουργικότητας. Το διάστημα αμέσως μετά το φεστιβάλ, έδωσα παραστάσεις με την Ελένη Τσαλιγοπούλου σε όλη την Ελλάδα, εμφανίστηκα μόνος μου, έγραψα μουσική για το Θέατρο όπως για «Το αμάρτημα της μητρός μου» του Βιζυηνού  στο Θέατρο Τέχνης, η «Κηδεία» της Γιασμίν Ρεζά, αλλά και τα «Νυκτόβια Ζώα» του Χουάν Μαγιόργκα στο θέατρο Πολιτεία κ.α. Κυρίως όμως προετοίμασα το υλικό που παρουσίασα στον επόμενο δίσκο «Στα μισά της νύχτας» και τώρα στα «Διόδια», με βασικό στιχουργό τον Πόλυ Κυριάκου και στις δυο δουλειές. Η γνωριμία μου με τον Πόλυ Κυριάκου έγινε στο Φεστιβάλ Τραγουδιού, όπου μου έδωσε την πρώτη μέρα ένα ολόκληρο ντοσιέ από στίχους και εγώ την ίδια μέρα μελοποίησα το «Χωρίς Εσένα», που αργότερα το είπαμε μαζί με την Ελευθερία Αρβανιτάκη. Έτσι λοιπόν η συνεργασία μου με τον Πόλυ, μετράει σχεδόν 7 χρονια και 2 δίσκους.

«… Άγγελοι σαν θνητοί θα σ’ αγκαλιάζουνε / Εχθροί θα σου μιλούν αγαπημένα…» Τα «Διόδια» ομολογώ ότι θα επιχειρώ να τα ξανακούω όταν κάτι δεν πάει καλά με την έννοια “έμπνευση” μέσα μου, είναι συνήθειά μου έτσι κι αλλιώς ν’ ακούω αγαπημένα τραγούδια πριν ξεκινήσω να γράφω. Πόση αισιοδοξία, αλλά και πόσο υφέρπουσα πίκρα κι ανάγκη για ζωή με ποιότητα, κρύβει για δυο ερμηνευτές ένα τόσο αισιόδοξο στο βάθος του τραγούδι. Κρύβει λαχτάρα ή βεβαιότητα;
-Ένα τραγούδι κρύβει, όλα όσα αισθάνεται ο ακροατής του. Περισσότερα και διαφορετικά απ’ αυτά που αισθάνονται οι δημιουργοί κι οι ερμηνευτές του, όταν το αποτέλεσμα βρει το στόχο του και πολύ λιγότερα, όταν το ένστικτο μας, μας παραπλανεί.

• «…Οι λέξεις ακροβάτες μες τα λάθη…» ακούω τη φωνή σου να λέει στο «Άνθρωπος είμαι», που φωτίζεται από την αισθαντική κι ειλικρινή ερμηνεία της Γιώτας Νέγκα και νιώθω ότι δεν έχει περάσει μέρα από τις χρυσές εποχές, όπου στη δισκογραφία ερμηνευτές, συνθέτες-στιχουργοί και μουσικοί συναντιόνταν και το αποτέλεσμα ξέφευγε ιστορικά ακόμα και από τις ίδιες τους τις προσδοκίες, γινόταν κομμάτι της ιστορίας των ζωών και της χώρας μας. Ελπίζεις πως ο δυσαναπλήρωτος θάνατος της δισκογραφίας όπως την ξέραμε, μπορεί να φέρει μια καινούργια εποχή στις παραγωγές δίσκων από καλλιτέχνες;
-Η δισκογραφία, σπάνια αντιμετώπισε το τραγούδι σαν πνευματικό έργο. Ό,τι έχουμε αξιόλογο ως τώρα από την τέχνη του τραγουδιού, οφείλεται στο ταλέντο, στο πείσμα, στην ανάγκη του δημιουργού να μιλήσει και στη δύναμη του έργου του, η οποία λειτούργησε υπερβατικά απέναντι στους νομούς της αγοράς. Ό,τι έχει ανάγκη να ειπωθεί θα ειπωθεί, όπως λεγόταν πάντα ανεξάρτητα απ’ την εμπορική και χρηστική του αξία.

• «Αγγέλου φτερά/ Στους ώμους φόρεσα ψηλά και πέταξα / Σ’ άλλο σώμα εγώ τώρα κατοικώ…» (Από «Το τραγούδι της Αγγέλας»), και στέκομαι για λίγο στη διασκευή ενός παραδοσιακού τραγουδιού της Ανατολής με στίχους δικούς σου, εδώ.  «Σ’ άλλη ζωή / άλλη φωνή / και πάλι εγώ…» λες. Αισθάνεσαι στη δύσκολη εποχή τη δύναμη να υπεκφεύγεις με το νου και την ψυχή ή σε προσγειώνει ανώμαλα –όπως πολλούς- η πραγματικότητα γύρω σου; Στην εποχή των αλλαγών, με ποιον τρόπο αισθάνεται πως ωριμάζει ο Σταύρος;
-Το τραγούδι που αναφέρεις το τραγουδούσε η ηθοποιός, Τάνια Παλαιολόγου, που έπαιζε την Αγγέλα του Γ. Σεβατίκογλου στην ομώνυμη παράσταση που ανέβηκε απ το ΔΗΠΕΘΕ Βορείου Αιγαίου, σε σκηνοθεσία Κωστή Καπελώνη και εγώ έγραψα τη μουσική το 2006. Στη σκηνή αυτή, βλέπουμε το πτώμα της Τασίας (υπηρέτριας που αυτοκτόνησε) να ανασταίνεται και να μεταμορφώνεται σε Αγγέλα (υπηρέτρια που την αντικατέστησε) τραγουδώντας «Σ’ άλλο σώμα εγώ τώρα κατοικώ». Γενικεύοντας λοιπόν αυτόν τον συμβολισμό, το τραγούδι αυτό  αναφέρεται στο θάνατο ενός  παλαιού εγκλωβισμένου εαυτού και τη γέννηση ενός καινούριου απαλλαγμένου κι απελευθερωμένου στην ίδια λογική της μετάβασης και της κατάργησης των εμποδίων από την οποία διέπεται όλος ο δίσκος «Διόδια». Ο Σταύρος οραματίζεται έναν ιδανικό αλλά ανθρώπινο εαυτό, τον καρφιτσώνει κάπου μακριά σε μια φωτογραφία και προσπαθεί να τον φτάσει με παράλυτα και τσακισμένα πόδια.

• «Τα όνειρα είν’ τα μάτια όταν δε βλέπω πια τον κόσμο/ Είναι τα μάτια σου που θα αρπαχτώ μια μέρα πάλι για να ζήσω», τραγουδάς στα βήματα του στίχου κι αναρωτιέμαι τι απεικονίζουν τα δικά σου όνειρα, άσχετα αν προβάλλονται σε σένα με βλέφαρα κλειστά ή άλλοτε πάλι κι ανοιχτά.
-Όταν ακούω αυτό το τραγούδι το μυαλό μου πάει σε ανθρώπους που δεν μπορούν να δουν, να ακούσουν, ή να μιλήσουν και σε μένα, όταν δεν μπορώ να δω, να ακούσω και να μιλήσω και τότε το μόνο που απομένει του ανθρώπου είναι τα όνειρα, αυτό που συμβαίνει δηλαδή μέσα στο ανεμπόδιστο σύμπαν του μυαλού του, αλλά και οι αισθήσεις των άλλων, αυτών που εμπιστεύεται.

✔ Σχετικοί σύνδεσμοι:
https://www.facebook.com/stavros.siolas?fref=ts

Leave A Response »

Αποδείξτε ότι είστε άνθρωπος και όχι bot *